บทความ

ไฟแต่ละแบบ…ดับไม่เหมือนกัน! Class of Fire

การดับไฟไม่ใช่แค่การใช้น้ำสาดเสมอไป เรื่องใกล้ตัวที่ต้องรู้! 

“Class of Fire”

รู้จักประเภทของไฟ และวิธีดับไฟอย่างถูกต้อง

การดับไฟไม่ใช่แค่การใช้น้ำสาดเสมอไป เพราะไฟแต่ละประเภทเกิดจากเชื้อเพลิงที่ต่างกัน หากใช้เครื่องมือดับไฟผิดประเภท อาจทำให้สถานการณ์แย่ลงหรือเป็นอันตรายต่อชีวิตได้

นี่คือความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ “Class of Fire” หรือประเภทของไฟที่คุณควรทราบเพื่อการรับมืออย่างปลอดภัยครับ

1. ไฟประเภท A (Class A) – เชื้อเพลิงทั่วไป

เป็นไฟที่เกิดจากของแข็งทั่วไปที่ติดไฟได้ง่ายและมักจะทิ้งเถ้าถ่านไว้หลังการเผาไหม้

  • เชื้อเพลิง: ไม้, กระดาษ, ผ้า, พลาสติก, ยาง

  • วิธีดับ: สามารถใช้น้ำฉีดเพื่อลดอุณหภูมิ หรือใช้ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical) และโฟม (Foam)

2. ไฟประเภท B (Class B) – ของเหลวและก๊าซไวไฟ

ไฟประเภทนี้มักลุกลามได้เร็วมากและไม่สามารถดับด้วยน้ำได้ เพราะของเหลวเหล่านี้มักลอยอยู่เหนือน้ำและจะทำให้ไฟกระจายตัวออกไป

    • เชื้อเพลิง: น้ำมันเชื้อเพลิง, ก๊าซหุงต้ม, ทินเนอร์, แอลกอฮอล์

    • วิธีดับ: ห้ามใช้น้ำเด็ดขาด! ควรใช้เครื่องดับเพลิงที่ช่วยตัดออกซิเจน เช่น ชนิดโฟม, ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO_2) หรือผงเคมีแห้ง

3. ไฟประเภท C (Class C) – อุปกรณ์ไฟฟ้า

เป็นไฟที่เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟฟ้าไหลเวียนอยู่ ความอันตรายอยู่ที่ผู้ดับไฟอาจถูกไฟฟ้าช็อตได้

  • เชื้อเพลิง: มอเตอร์, แผงสวิตช์ไฟ, สายไฟ, เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ยังเสียบปลั๊กอยู่

  • วิธีดับ: ตัดวงจรไฟฟ้าก่อนเป็นอันดับแรก จากนั้นใช้สารดับเพลิงที่ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า เช่น ก๊าซ $CO_2$ หรือสารสะอาดดับเพลิง (Clean Agent)

4. ไฟประเภท D (Class D) – โลหะติดไฟ

มักพบในโรงงานอุตสาหกรรมหรือห้องปฏิบัติการ เป็นไฟที่ให้ความร้อนสูงมาก

  • เชื้อเพลิง: แมกนีเซียม, โซเดียม, อะลูมิเนียม (ในลักษณะผงหรือเศษโลหะ)

  • วิธีดับ: ต้องใช้ผงเคมีชนิดพิเศษเฉพาะสำหรับ Class D เท่านั้น ห้ามใช้น้ำหรือสารดับเพลิงทั่วไป เพราะอาจเกิดการระเบิดได้

5. ไฟประเภท K (Class K) – ไฟในครัว

ไฟที่เกิดจากน้ำมันปรุงอาหาร ซึ่งมีความร้อนสะสมสูงกว่าน้ำมันเชื้อเพลิงทั่วไป

  • เชื้อเพลิง: น้ำมันพืช, ไขมันสัตว์ที่ใช้ในการประกอบอาหาร

  • วิธีดับ: ใช้เครื่องดับเพลิงชนิดเปียก (Wet Chemical) ซึ่งจะทำปฏิกิริยากับน้ำมันจนกลายเป็นฟองคล้ายสบู่เพื่อปิดกั้นออกซิเจนและลดความร้อน

ตารางสรุปการเลือกใช้เครื่องดับเพลิง

ประเภทของไฟ สัญลักษณ์ เชื้อเพลิง ตัวช่วยดับไฟที่เหมาะสม
Class A A (สีเขียว/รูปถังขยะ) ไม้, กระดาษ, ผ้า น้ำ, ผงเคมีแห้ง, โฟม
Class B B (สีแดง/รูปถังน้ำมัน) น้ำมัน, ก๊าซ $CO_2$, ผงเคมีแห้ง, โฟม
Class C C (สีฟ้า/รูปปลั๊กไฟ) อุปกรณ์ไฟฟ้า $CO_2$, สารสะอาด, ผงเคมีแห้ง
Class K K (สีดำ/รูปกระทะ) น้ำมันประกอบอาหาร Wet Chemical

ข้อควรจำ

 ก่อนเริ่มดับไฟ ให้ตั้งสติและประเมินว่าไฟนั้นเป็นประเภทไหน หากไฟลุกลามใหญ่เกินกว่าจะควบคุมได้ ให้รีบแจ้งเจ้าหน้าที่ดับเพลิงทันทีครับ

คุยกับเราได้ที่